Tatrzańskie szlaki w lecie potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych turystów. Rano termometr pokazuje przyjemne 22 stopnie w dolinie, a dwie godziny później na grani wieje lodowaty wiatr i temperatura odczuwalna spada do jednocyfrowych wartości. Dodajmy popołudniową burzę z ulewą i robi się jasne, dlaczego odpowiedni ubiór w góry latem to nie kwestia mody czy wygody – to kwestia bezpieczeństwa. Kto planuje swoją pierwszą wyprawę w Tatry, powinien zacząć przygotowania właśnie od garderoby.
Doświadczeni górale tatrzańscy powtarzają jedną mantrę: ubieraj się warstwowo. Podstawą jest zasada ubierania się na warstwy, która pozwala na szybkie reagowanie na zmieniające się warunki – od intensywnego marszu pod górę po nagłe ochłodzenie na szczycie. System trzech warstw polega na tym, że zamiast jednej grubej kurtki zakładamy trzy cieńsze elementy, z których każdy ma inną funkcję. Pozwala to swobodnie reagować na zmiany pogody i wysiłku — gdy jest zimno, można założyć więcej warstw, a gdy zrobi się cieplej, zdjąć niepotrzebne elementy. To prosta metoda, która eliminuje dwa największe zagrożenia: przegrzanie organizmu i jego wychłodzenie.
Zacznijmy od elementu mającego bezpośredni kontakt ze skórą. Bielizna termoaktywna to fundament komfortu na szlaku – jej zadaniem jest odprowadzanie potu od ciała na zewnątrz. Na lato sprawdzą się cienkie modele z włókien syntetycznych lub, co coraz popularniejsze, z wełny merino. Jej naturalne właściwości antybakteryjne i oddychające zapewnią wysoki komfort noszenia nawet w upalne dni. A czego unikać? Bawełny. Bawełna jest jak gąbka, chłonie pot wiążąc go w sobie, a potem działa jak zimny i nieprzyjemny kompres. To prosta droga do przeziębienia, szczególnie gdy na grani powieje wiatr.
Środkowa warstwa odpowiada za utrzymanie ciepła wokół ciała. Latem w Tatrach sprawdzi się cienki polar albo lekka bluza softshellowa. Bardzo popularną częścią garderoby okaże się również kamizelka – polarowa lub ze sztucznym wypełnieniem typu PrimaLoft. Kamizelka grzeje korpus, a przy tym świetnie wentyluje okolice pach. Na jednodniową wycieczkę w lipcu ta warstwa często ląduje w plecaku i zakłada się ją dopiero przy postoju na szczycie lub gdy nagły spadek temperatury daje się we znaki. Między warstwą izolacyjną a wierzchnią powinna zostać niewielka przestrzeń powietrzna – to dodatkowa poduszka termiczna chroniąca przed utratą ciepła.
Zewnętrzna warstwa to ostatnia linia obrony przed deszczem i wiatrem. Na lato najlepsza będzie lekka kurtka przeciwdeszczowa (hardshell) z membraną. Obecnie absolutne minimum wodoodporności jest na poziomie 10 000 mm H₂O. Taka kurtka waży niewiele, pakuje się do plecaka w rozmiarze pięści i wyjmuje w kilka sekund, gdy niebo ciemnieje. Najczęstszy błąd turystów? Zwlekanie z jej założeniem. Zaczyna padać, a ludzie idą dalej, zastanawiając się, czy warto założyć hardshell. I jak pada naprawdę mocno, zakładają – tylko że już są wewnątrz mokrzy. Więcej zasad, które chronią przed kłopotami, znajdziemy w poradniku o bezpieczeństwie w górach.
Temperatura w Tatrach spada średnio o 0,6°C na każde 100 metrów wysokości. Oznacza to, że gdy w Bukowinie Tatrzańskiej (ok. 1000 m n.p.m.) panuje 25°C, na Kasprowym Wierchu może być zaledwie 19°C – a z uwzględnieniem wiatru odczuwalna temperatura spada jeszcze bardziej. Nawet latem przy 23 stopniach w dolinie, na grani może być ledwie 10. Do tego silny wiatr i mgła, które potrafią obniżyć temperaturę odczuwalną jeszcze bardziej. Dlatego polar i kurtka w plecaku to obowiązek – także w środku lipca.
Kompletny zestaw na letni trekking to nie tylko to, co nosimy na torsie. Oto elementy, o których warto pamiętać:
Buty trekkingowe ze stabilizacją kostki – lekkie modele z oddychającą cholewką na suche dni, z membraną na kapryśną pogodę
Skarpety trekkingowe z wełny merino lub z jonami srebra – minimalizują ryzyko odparzeń
Spodnie trekkingowe z szybkoschnącego materiału, najlepiej z odpinanymi nogawkami
Czapka z daszkiem chroniąca przed udarem słonecznym
Okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV i krem z SPF 50
Wielofunkcyjna chusta typu buff – chroni szyję, a w razie potrzeby zastępuje czapkę
Jeśli na szlak wybieramy się z maluchami, lista rośnie – pomocny będzie poradnik o tym, co zabrać w góry z dzieckiem.
Nawet najlepiej dobrany ubiór nie zastąpi odpoczynku po całym dniu w terenie. Zmęczone mięśnie, obtarte stopy, napięcia w plecach – to codzienność górskich turystów. Warto zaplanować pobyt tak, by po aktywnym dniu wrócić do miejsca oferującego możliwość regeneracji po dniu na szlaku. W Hotelu BUKOVINA goście mają do dyspozycji strefę wellness z szeroką ofertą zabiegów i bezpośredni dostęp do Term Bukovina – ciepła woda termalna po górskiej wycieczce to balsam dla zmęczonego organizmu. Kto planuje aktywne wakacje w górach, powinien pamiętać, że regeneracja jest równie ważna jak sama aktywność.
Zdecydowanie nie. Na szlaku trzeba mieć ze sobą co najmniej polar i kurtkę przeciwdeszczową – nawet jeśli rano świeci piękne słońce. Pogoda w górach zmienia się błyskawicznie, a na grani temperatury bywają o kilkanaście stopni niższe niż w dolinie. Warto sprawdzić łatwe szlaki w Tatrach i dobrać odzież do trudności trasy.
Zawsze syntetyk lub wełna merino. Należy unikać bawełny, która chłonie wilgoć i długo schnie, prowadząc do wychłodzenia. Koszulka z materiału szybkoschnącego to w górach podstawa niezależnie od sezonu.
Najlepsze będą lekkie buty trekkingowe z dobrą podeszwą i stabilizacją kostki. Jeżeli kierunkiem są ciepłe, suche warunki – warto postawić na przewiewność cholewki i zrezygnować z membrany na rzecz materiałów siateczkowych. Gdy prognoza zapowiada deszcze, bezpieczniejsze będą modele z membraną.
Tak – to jedno z najbardziej praktycznych rozwiązań na letni trekking. Rano ruszamy w pełnych nogawkach, a gdy robi się ciepło, odpinamy dolne partie w kilka sekund. Szukając inspiracji na szlaki widokowe wokół Bukowiny, docenimy tę wszechstronność.
Zasady są takie same jak u dorosłych – trzy warstwy, zero bawełny, kurtka przeciwdeszczowa zawsze w plecaku. U dzieci warto dodać dodatkową warstwę zapasową, bo maluchy szybciej tracą ciepło. Kto planuje wyprawę w góry z dziećmi, znajdzie gotowe propozycje tras dostosowanych do możliwości najmłodszych.